Kazanova bu yıl büyük bir keyifle izlediğim, her ögesiyle çok başarılı bir çalışma. Tiyatro broşüründeki yazıdan yola çıkarsak, Kazanova ile Bakırköy Belediye Tiyatrosu Dürrenmatt’ın trajediyi komediden doğurma tekniğinin keyifli bir örneğiyle buluşturuyor seyirciyi.

 

Yaşar İlksavaş

Friedrich Dürrenmatt yalnız roman ve öyküleriyle değil, “Yaşlı Kadının Ziyareti”, “Büyük Romülüs”, “Fizikçiler”…gibi oyunlarıyla da ülkemizde çok iyi tanınan bir yazar. Bu kez, Bakırköy Belediye Tiyatroları’nda yazarın “Duruşma Gecesi” adlı kısa romanından (ya da uzun öyküsünden) Irmak Bahçeci’nin başarıyla çevirip uyarladığı Kazanova adlı oyunu izliyoruz.

Bir adam. Başarılı bir üst düzey yönetici. Eşi, çocukları, pahalı bir arabası… her şeyi var. Bir iş seyahati dönüşü bir taşra kasabasında geçerken arabası bozulur. Yardım için en yakınındaki eve girer. Ev sahibi emekli bir hakimdir. Adam’ı çok iyi karşılar, iki yaşlı arkadaşı, emekli savcı, emekli avukatla birlikte her akşam yedikleri yemeğe kalmaya davet eder onu ve her gece oynadıkları bir oyuna katılmaya ikna eder. Bu garip oyunda onlar kendilerini oynayacaklar, profesyonel mesleklerini “icra” edeceklerdir. Adam da suçluyu oynayacaktır. Adam suçsuz olduğunu bildiği için çok rahattır, adlî sicili tertemizdir, bir trafik cezası bile almamıştır o güne dek. Çok sıradan bir yaşamı vardır, kendisini hangi suçla suçlayabileceklerini düşünemez bile. Ama “her zaman bulunacak bir suç vardır”. Üç yaşlı adam yılların deneyimiyle gerçeğe istedikleri şekli verebileceklerinin bilincindedirler. Gerçeğe şekil mi vereceklerdir yoksa gerçeği ortaya mı çıkaracaklardır?…

Giderek artan bir gerilimi olan bu oyunda Dürrenmatt birçok soru sordurmakta, kapitalist düzeni eni boyu eleştirmekte. Adalet nedir? Suç nedir? Ceza nedir? Kapitalist düzende insan nereye kadar suçsuz kalabilir? Hele içinde aşırı bir yükselme hırsı varsa…Yükselmek için her yol mübah mıdır?… Ve yazar bizi vicdan kavramıya yüzyüze getirip vicdan kavramını sorgulamaya, düşünmeye yöneltiyor Kazanova’da.

Dürrenmatt okunması ve izlenmesi çok keyifli, ama sahnelenmesi ve oynanması bir o kadar zor yazarlardan. Hem drama komedi perspektifinden bakacaksın, hem yazarın grotesk üslûbunu sahnede yansıtacaksın, epik ve uyumsuz tiyatroyu da göz ardı etmeyeceksin. Groteski yansıtırken abartıdan kaçınmayacaksın ama abartıyı çok hassas bir dengede tutacaksın ve inandırıcı olacaksın. Burada yönetmene çok iş düşüyor ve Emrah Eren bu zorluğun üstesinden başarıyla geliyor. Benim son yıllarda en beğendiğim yönetmenlerden Emrah Eren. Kazanova’yla yaratıcı  rejilerine bir yenisini ekliyor. Groteski bıçak sırtı bir dengede tutmayı bilmiş. Bu sayede sahnede tuhaf, tuhaf olduğu kadar gülünç ve ürkütücü ögeler büyük bir inandırıcılık kazanıyor. Yalnız oyuncuları değil mekânı da çok güzel ve doğru kullanmış. Çevre kullanımı, yapının tarihi duvarları da grotesk atmosphere katkı sağlamış. Dekoratör-yönetmen işbirliğinin başarılı bir sonucunu görüyoruz sahnede. Herbir  dekor parçacığından yararlanılmış. Hiçbir şey gereksiz bir görsellik için kullanılmamış. Bir masa, birkaç tekerlekli iskemle, mumlar vb… ile kendinizi adeta bir 19. YY. konağında sanıyorsunuz. Bu tasarımı ve birbirinden başarılı zamansız kostümleri için Sadık kızılağaç’ı yürekten kutlarım.

     Bakırköy Belediye Tiyatrosu’nda ilginç bir sinerji var. Oyuncuların kendi aralarındaki sıcak iletişimini hissediyorsunuz. Rollerini büyük bir keyifle yorumluyorlar. Bu sıcaklık ve keyif seyirciye de ulaşıyor ve seyirciyle oyuncu arasında hiç kopmayan bir diyalog kuruluyor. Erol Ozan Ayhan, Faruk Üstün ve Hüseyin Emre Koç yorumlanması oldukça zor rollerin başarılı oyuncuları. İyi oynamalarının ötesinde doğru oyunculuğun da güzel bir örneğini sunuyorlar. Su gibi akan bir oyun, su gibi akan oyunculuklar seyirciyi adeta büyülüyor.

Kazanova bu yıl büyük bir keyifle izlediğim, her ögesiyle çok başarılı bir çalışma. Tiyatro broşüründeki yazıdan yola çıkarsak,Kazanova ile Bakırköy Belediye Tiyatrosu Dürrenmatt’ın trajediyi komediden doğurma tekniğinin keyifli bir örneğiyle buluşturuyor seyirciyi.

Yaşar İlksavaş/ Tiyatro Eleştirileri

PAYLAŞIM
Önceki İçerik‘İlk Film Seminerleri’
Sonraki İçerikİBB ŞEHİR TİYATROLARI DEĞERLİ SANATÇISI HALE AKINLI’YI KAYBETMENİNÜZÜNTÜSÜNÜ YAŞIYOR
YAZAR VE ÇEVİRMEN 1949 yılında İstanbul'da doğdu. Galatasaray Lisesi, Galatasaray İktisadî ve Ticarî Bilimler Akademisi'ni bitirdi. İşletme İktisadı Enstitüsü'nde master yaptı. Kom Tekstil ve Konfeksiyon Fabrikaları A.Ş.'de 29 yıl idarî ve malî işler müdürlüğü ve genel müdür muavinliği yaparak üst düzey görevlerde çalıştı ve aynı fabrikadan emekli oldu. Yaşamının uzunca bir döneminde İhsaniye Altsokak'ta, ailesiyle oturdu. Üniversite yıllarında tiyatro ve kitap eleştirileriyle denemeler yazmaya başladı. Sonra yalnızca tiyatro eleştirileri yazmayı sürdürdü. Yine üniversite yıllarında başladığı çevirmenliği de hiç bırakmadı ve 2000 yılında emekli olduktan sonra çeviriye ağırlık verdi. Yeni Gazete, Hürriyet, Dünya, Hürgün, Yeni Ortam, Gazette 13, Son Saat gazetelerinde tiyatro ve kitap eleştirileri, Cumhuriyet gazetesinde derleme ve derleme çevirileri yayınlandı. Hürriyet Gösteri, Tempo, Papirüs, Yeni Dergi, Yeni Ufuklar, Oluşum, Yeni İş Dünyası, Çağdaş Sanat, Aylık, Best, Downtown dergilerinde 1970'den bu yana tiyatro eleştirileri ve diğer yazıları yayınlandı. De Yayınevi, Can Yayınları, Gelişim Yayınları, Bilgi Kitabevi, Kelebek yayınları, Altın Kitaplar, Doğan Kitap, Everest ve Oğlak yayınlarında elliye yakın çevirisi çıktı.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.