Yıldız Kenter gibi bir sanatçı  aramızdan ayrıldığında  ölüm olgusu herhangi bir Avrupa ülkesinde yaşamını yitiren çok ünlü bir tiyatrocunun ölümünden çok daha farklı bir anlam ve boyut taşıyor.  Ölümü çok ama çok büyük bir kayıp olarak yaşıyoruz. Sanki bizim de içimizden bir şeyler kopup gidiyor.  Çağdaş  tiyatromuza damgasını vurmuş  sanatçımızın sayısı sınırsız değil çünkü.

Prof. Dr. Zehra İpşiroğlu

Yıldız Kenter için hazırlanan törene katılmak üzere Kenter Tiyatrosu’na gittim.  Yıldız Kenter’le vedalaşmak  benim için  bir çok kimse gibi çocukluğumla, gençliğimle   vedalaşmak anlamına geliyor. Kapının önünde muazzam bir kalabalık, tiyatrocular, sanatçılar, öğrenciler, izleyiciler,  basın, her yaştan insanlar, tek tük tanıdık yüzler ya da eski dostlar…Kapının önünde beyaz bir cenaze arabası…Enerjimin düştü birden, ağlamamalıyım, hayır ağlamamalıyım.

On yaşındayım. Anneannemle (Seniha Bedri Göknil) Çöl Faresi’ne gidiyoruz. Kenter Tiyatrosuna ilk gidişim belki de tiyatroya ilk  gidişim. Oyunu anneannem çevirdiği için bana bu tiyatronun yıldızı oymuş gibi geliyor, eş dostun elini sıkarken, iyice kabarıyorum. Ama sonra perde açıldığında oyunu yanı başımda  benimle birlikte büyük bir heyecanla izleyen anneannemi unutuyor ve sahnenin,  özellikle de oyunun başkişileri  sevgili Yıldız ve Müşfik Kenter’in büyüsüne kaptırıyorum kendimi. Oyunun sonunda izleyici salonu yıkılıyor alkıştan.  Evde günlerce Çöl Faresi’ni konuşuyor, bazı sahneleri anneannemle okuma tiyatrosu gibi canlandırarak okuyoruz.  Anneannem hayranlıkla Yıldız  Kenter’i anlatıyor, ne kadar azimli ne kadar çalışkan bir insan olduğunu…

Yeniyetme yıllarım: Salıncakta iki kişi,  Pembe Kadın , Sırça Köşk, Sandalyeler , Ders ve daha nice oyunlar…Tenesse Williams, Eugen O’Neill,  Steinbeck, Ionesco daha nice yazarlar…Her biri belleğimde yer ediyor.  Pembe  Kadın’ı sevgili hocam Mahmedet Şahinler’in dersinde günlerce tartışıyoruz.

On dokuz yaşındayım. Max Frisch’in deneysel oyunu Biyografi’yi çevirip götürüyorum Yıldız Hanıma. Hayata yeniden başlama şansınız olsaydı neleri değiştirirsiniz sorusundan yola çıkan bu oyunun, oyun içinde oyun biçiminde  gelişen deneysel bir kurgusu var. Kenter’lere hem uyuyor hem de uymuyor. Konu açısından uyuyor ama dramatik tiyatro anlayışını kıran deneysel yaklaşımı açısından hiç uymuyor. Yıldız hanım bana tüm sevecenliğiyle neden uymadığını anlatmaya çalışıyor ama pek kafam almıyor. Hem büyük bir hayranlık hissediyorum ona hem de o farklı bir kuşağın insanı diye düşünüyorum.

Yıllar sonra çok kısa bir süre Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali’nin yöneticisiyim.  Yıldız Hanıma sevgi, saygı ve hayranlıkla hem çok büyük bir yakınlık hem de uzaklık hissediyorum. Çok güzel bir duruşu ve üslubu var ama neden bu üslubun dışında bir şeyi pek kabul edemiyor? Neden Stanislavski çizgisindeki  dramatik tiyatro anlayışını tek doğru olsun? Neden çağdaş yorumlara kuşkuyla bakıyor? Çok sevdiğim saydığım bana yol gösteren insanlarla ortak bir noktada buluşma isteğim öyle yoğun ki…Keşke Yıldız hanıma daha yakın olabilsem…

İki binli yıllarda  Radikal’de Perihan Mağden’in Yıldız Kenter Tiyatrosunu yerle bir eden  esprili, komik ama sonderece  saygısız yazısını okuyorum şaşkınla. Yıldız Kenter’e bu öfke niye? Tiyatroya bu öfke niye? Neden bu  tepeden bakan yeniyetme tavırları?   Saldırganlık “ben varım”demenin bir yolu mu acaba?

Kuşaklar arası çatışmanın kuşaklararası bir düşünce ve duygu alışverişine dönüştürülmesini istemek çok mu ütopik bir şey?  Bizden öncekilerden bizim, bizden de bizden öncekilerin öğreneceği hiç bir şey yok mu?   Dün, bugün ve yarın bir akış içinde birbirini tamamlamıyor mu?  Öyleyse neden hep duvarlar örülüyor?

On bir yıl önce: Uluslararası Tiyatro Festivali yöneticiliğinden Dikmen Gürün’ün ayrılışının veda yemeğindeyiz. Yıldız hanımla  son yıllarda yaşadığı ezber sorunu  üzerine sohbet ediyoruz. Yaşlanma üstüne düşünüyorum.  Kendini sahnede var eden bir insanın yaşlanması nasıl bir şey acaba? Bir çok sanatçı yüzünü ameliyatlarla bir maskeye dönüştürmede buluyor yolu.  Sözde gençleşen yüzle birlikte içindeki ruh da sönüp gidiyor…Yıldız hanıma bakıyorum sevgiyle, yüzü  hala ışık dolu, hala karizmatik ve hoş. Dikmen Gürün  o gece bana Yıldız  Hanımın yaşamını kaleme alacağını söylediğinde  öyle seviniyorum ki. Ne kadar  önemli ve değerli bir karar.

Şimdi Tiyatro Benim Hayatım’ı okumadıysanız okumanın  tam zamanı.Biz izleyiciler için  Yıldız Kenter’le vedalaşmanın en güzel yollarından biri de bu kitap belki de.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.